Project omschrijving

Ter hoogte van de Sint Jansstraat bevond zich in de stadsmuur de 14e eeuwse Koepoort, de uitvalspoort van de stad richting Vlijmen. Omdat een poort een kwetsbaar punt was in de verdediging van de stad werd in 1528 het Bolwerk Sint Jan aangelegd: een driehoekig verdedigingswerk met aan de kopse kant een nieuwe stadspoort: de Sint Janspoort. Waarschijnlijk was het in het begin een open bolwerk met bestrating en is het later van aarden wallen voorzien.
De plek van de Sint Janspoort zelf is niet meer aanwezig: deze lag midden in de huidige Dommel en is bij de 19de eeuwse kanalisatie van de Dommel geheel weggegraven.

Doorgangen

In 1597 werden de oude Koepoort en de Sint Janspoort buiten gebruik gesteld en werd een nieuwe Sint Janspoort aangelegd ten zuiden van de oude poort. Hiervoor werden doorgangen gemaakt in de oude stadsmuur en in de schuine flank van het bolwerk. Beide doorgangen waren met elkaar verbonden door een stenen muur zodat een soort gang ontstond die schuin lag ten opzichte van de poort. Hiermee voorkwam met dat vijandelijke troepen kogels door de poort naar binnen konden schieten.

Poortwachter

Naast de doorgang werden de funderingen van een klein gebouwtje aangetroffen, dat mogelijk dienst deed om de poortwachter in te huisvesten. Binnen het gebouwtje is nog een stuk van de bakstenen vloer bewaard gebleven. De poort is diverse malen verbouwd, onder andere in 1640 en 1818. Bij deze vernieuwingen werden onder andere de poort zelf en de zijmuren van de verbindingsgang vernieuwd. Ook kwam het straatniveau wat hoger te liggen. Het is niet bekend hoe lang het gebouwtje naast de poort heeft gefunctioneerd. In ieder geval was het in de 19de eeuw niet meer aanwezig.

Hoekblok

Tijdens het archeologisch onderzoek van september 2011 zijn naast de 13de eeuwse stadsmuur en het gebouwtje ook de funderingen van verschillende fasen van de poort tevoorschijn gekomen. Bijzonder is een natuurstenen hoekblok dat ervoor moest zorgen dat de doorgang door de stadsmuur niet teveel beschadigde door de vele karren die de smalle poort passeerden. Ook de buitenkant van het bolwerk was ter hoogte van de waterlijn bekleed met grote natuurstenen blokken. In de poortdoorgang zijn resten van bestratingen en een goot teruggevonden die moesten zorgen dat de doorgang goed droog en begaanbaar bleef.

Op de restanten van de oude muurdelen komt een informatiecentrum, daarmee wil de gemeente de oude stadsentree van ‘s-Hertogenbosch opnieuw beleefbaar maken. Wij hebben op de plek waar vroeger (1528) de middeleeuwse stadspoorten stonden stalen buispalen geboord om trillingen te voorkomen.

Opdrachtgever: Gemeente ‘s-Hertogenbosch

Aannemer: Laudy Bouw & Ontwikkeling B.V.

Start werkzaamheden: Oktober 2013

Opgeleverd: Maart 2014